Diz kireçlenmesi, diz eklemindeki kıkırdak dokunun zamanla yıpranması ve incelmesiyle ortaya çıkan kronik bir eklem problemidir. Kıkırdak dokunun bozulmasıyla birlikte kemikler arasındaki sürtünme artar ve bu durum zamanla ağrı, hareket kısıtlılığı ve eklemde rahatsızlık hissine yol açar.
Diz kireçlenmesi nasıl hissedilir?
Hastalık çoğu zaman yavaş ilerler ve başlangıçta çok belirgin olmayabilir. Birçok hasta ilk olarak uzun yürüyüşlerde, merdiven çıkarken ya da çömelirken diz ağrısı hissettiğini ifade eder. Başlangıçta hafif olan bu şikayetler zamanla daha sık hale gelir ve günlük yaşamı etkilemeye başlar.
İlerleyen dönemlerde dizde sertlik, özellikle sabahları ortaya çıkan tutukluk hissi ve zaman zaman şişlik görülebilir. Hastalık daha ileri seviyeye geldiğinde ise hareketler belirgin şekilde kısıtlanır ve dizde şekil değişiklikleri oluşabilir.
Neden olur?
Diz kireçlenmesinin en temel nedeni yaşa bağlı kıkırdak yıpranmasıdır. Ancak tek sebep bu değildir. Fazla kilo diz eklemine ekstra yük bindirerek süreci hızlandırabilir. Daha önce geçirilmiş menisküs yırtıkları, bağ yaralanmaları veya diz travmaları da eklemin yapısını bozarak kireçlenmeye zemin hazırlayabilir. Bunların yanında genetik yatkınlık ve diz eklemini zorlayan meslekler ya da aktiviteler de riski artırabilir.
Tedavi nasıl planlanır?
Tedavi yaklaşımı hastalığın hangi evrede olduğuna göre değişir. Erken dönemde amaç ağrıyı kontrol altına almak, eklemi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Bu dönemde kilo kontrolü, düzenli egzersiz ve fizik tedavi oldukça önemli yer tutar. Bazı hastalarda eklem içi enjeksiyon tedavileri de tercih edilir. PRP, Kök hücre, Egzozom, sitokin veya hyaluronik asit uygulamaları, eklem içi kayganlığı artırarak ağrının azalmasına yardımcı olabilir. Hastalık ilerledikçe şikayetler daha belirgin hale gelir ve tedavi planı da buna göre şekillenir. İleri evrelerde kıkırdak dokusu büyük ölçüde kaybolduğu için cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Bu aşamada en etkili yöntemlerden biri diz protezi ameliyatıdır. Günümüzde robotik cerrahi teknikleri sayesinde protezin yerleşimi daha hassas yapılabildiği için ameliyat sonrası süreç daha kontrollü ilerleyebilmektedir.
Diz kireçlenmesi zamanla ilerleyen bir durum olsa da tamamen çaresiz değildir. Özellikle erken dönemde yapılan doğru müdahaleler, hem ağrıyı azaltabilir hem de hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Bu yüzden diz ağrısı uzun süredir devam ediyorsa ihmal edilmemesi ve bir uzmana başvurulması önemlidir.
